BÀI TUYÊN TRUYỀN BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC: NÂNG CAO Ý THỨC VÀ TÔN TRỌNG PHÁP LUẬT VỀ TÀI NGUYÊN NƯỚC
Nước là khởi nguồn của sự sống, là yếu tố cốt lõi quyết định đến sự phát triển bền vững của kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và dân sinh. Tuy nhiên, trước tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu, áp lực gia tăng dân số, cùng quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, tài nguyên nước tại Việt Nam nói chung và tại các địa phương nói riêng đang phải đối mặt với nguy cơ suy giảm, ô nhiễm và suy thoái nghiêm trọng.

Nhằm bảo vệ "mạch nguồn sự sống" cho hôm nay và thế hệ mai sau, Luật Tài nguyên nước năm 2023 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2024) cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã đặt ra những quy định pháp lý chặt chẽ, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và ý thức tự giác chấp hành của mỗi người dân.
NHỮNG ĐIỂM MỚI VÀ QUY ĐỊNH PHÁP LÝ CỐT LÕI CẦN NẮM RÕ
Luật Tài nguyên nước đã chuyển đổi mạnh mẽ tư duy quản trị từ "khai thác, sử dụng" sang "quản lý, bảo vệ, phát triển bền vững và điều hòa, phân phối". Một số quy định quan trọng mà các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân bắt buộc phải ghi nhớ:
Nghiêm cấm mọi hành vi gây ô nhiễm, suy thoái nguồn nước: Pháp luật nghiêm cấm hành vi xả chất thải, nước thải chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt quy chuẩn kỹ thuật vào nguồn nước; xả chất độc hại, chất phóng xạ, chất thải nguy hại vào nguồn nước hoặc lòng đất.
Quản lý chặt chẽ việc khai thác, sử dụng: Các tổ chức, cá nhân khi khai thác, sử dụng tài nguyên nước (nước mặt, nước ngầm) phục vụ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ với quy mô lớn bắt buộc phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp tiền cấp quyền khai thác.
Bảo vệ nguồn nước ngầm (nước dưới đất): Hạn chế tối đa việc khoan, đào, khai thác nước ngầm tự phát tại các khu vực đã có mạng lưới cấp nước tập trung hoặc khu vực được cảnh báo suy giảm mực nước ngầm, xâm nhập mặn. Việc thăm dò, hành nghề khoan nước dưới đất phải có giấy phép theo đúng quy định.
Trách nhiệm trám lấp giếng không sử dụng: Các giếng khoan, giếng đào hư hỏng, không còn sử dụng phải được thực hiện trám lấp đúng kỹ thuật để tránh tạo thành "đường dẫn" gây ô nhiễm các tầng nước ngầm sâu trong lòng đất.
BIẾN NHẬN THỨC THÀNH HÀNH ĐỘNG: TRÁCH NHIỆM KHÔNG CỦA RIÊNG AI
Chấp hành pháp luật về tài nguyên nước không chỉ là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc mà còn là đạo đức xã hội, thể hiện văn minh của một cộng đồng. Để nâng cao hiệu quả bảo vệ tài nguyên nước trên địa bàn, cần sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính quyền và người dân:
Đối với các cơ quan quản lý, các cấp chính quyền:
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức đa dạng, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng trên địa bàn.
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động xả thải, khai thác nước của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, trang trại chăn nuôi; xử lý nghiêm, công khai các hành vi vi phạm pháp luật về tài nguyên nước.
Rà soát, quản lý chặt chẽ hành lang bảo vệ nguồn nước, bảo vệ dòng chảy tự nhiên của kênh ráo, ao hồ, sông ngòi.
Đối với các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh:
Đầu tư, vận hành nghiêm túc hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi xả ra môi trường.
Chủ động kê khai, đăng ký, xin cấp phép khai thác tài nguyên nước và xả thải đúng quy định; lắp đặt thiết bị giám sát tự động, định kỳ báo cáo tình hình sử dụng nước theo quy định.
Đổi mới công nghệ, áp dụng các biện pháp tái sử dụng nước, tiết kiệm nước trong quy trình sản xuất.
Đối với mỗi hộ gia đình và Nhân dân:
Sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả: Tắt vòi nước khi không sử dụng, khắc phục kịp thời các điểm rò rỉ; tái sử dụng nước sinh hoạt vào các mục đích phù hợp (như tưới cây, rửa sân...).
Bảo vệ nguồn nước xung quanh: Không vứt rác thải, xác động vật, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, chất thải chăn nuôi xuống ao, hồ, sông, kênh rạch, rãnh thoát nước.
Thực hiện đúng quy định về giếng khoan: Chủ động báo cáo chính quyền địa phương khi khoan giếng mới (nếu thuộc diện phải đăng ký) và tự giác trám lấp các giếng hỏng, giếng bỏ không theo đúng hướng dẫn kỹ thuật.
Tích cực giám sát và phản ánh: Khi phát hiện các hành vi xả thải chui, gây ô nhiễm nguồn nước hoặc khai thác nước trái phép, người dân cần chủ động thông báo ngay cho Công an xã, UBND xã hoặc cơ quan chức năng để kịp thời ngăn chặn, xử lý.
THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG
Tài nguyên nước là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về tài nguyên nước — dù cố ý hay vô ý — đều gây ra những hậu quả khôn lường đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng, đồng thời sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của Bộ luật Hình sự và Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Hãy chung tay hành động ngay từ hôm nay bằng những việc làm nhỏ nhất: Sử dụng nước tiết kiệm - Giữ gìn nguồn nước sạch - Tuân thủ nghiêm pháp luật về tài nguyên nước!
Bảo vệ nguồn nước hôm nay là giữ gìn sự sống và tương lai cho con cháu mai sau!
