LUẬT HÒA GIẢI Ở CƠ SỞ NĂM 2026: ĐIỂM TỰA GẮN KẾT CỘNG ĐỒNG, GIỮ GÌN TÌNH LÀNG NGHĨA XÓM

Nhằm giúp toàn thể cán bộ, đảng viên và Nhân dân xã Tiên Hoa nắm bắt và thực hiện hiệu quả đạo luật quan trọng này, UBND xã trân trọng tuyên truyền những nội dung trọng tâm của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 như sau:

1. Hòa giải ở cơ sở là gì và Phạm vi điều chỉnh

Theo Luật mới, Hòa giải ở cơ sở là việc hòa giải viên và những người được mời tham gia (nếu có) hỗ trợ, giúp đỡ các bên tự nguyện giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật ngay tại địa bàn thôn, tổ dân phố.

Luật khuyến khích giải quyết các vụ việc nhỏ lẻ trong đời sống hàng ngày, ngoại trừ các trường hợp sau:

Xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng.

Vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội.

Vi phạm pháp luật bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính (trừ trường hợp luật có quy định khác).

2. Những nguyên tắc vàng trong hòa giải

Hoạt động hòa giải ở cơ sở phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc:

Tự nguyện, khách quan: Tôn trọng tuyệt đối sự tự nguyện của các bên, không bắt buộc, không áp đặt.

Có lý, có tình: Phù hợp với đạo đức xã hội, phong tục tập quán tốt đẹp, phát huy tinh thần đoàn kết tương trợ trong gia đình, dòng họ và cộng đồng.

Bảo mật thông tin: Đây là nguyên tắc được nhấn mạnh trong Luật 2026. Các bên và hòa giải viên phải giữ bí mật đời tư, gia đình, bí mật kinh doanh; tuyệt đối không được ghi âm, ghi hình trong quá trình hòa giải (trừ khi các bên đồng ý).

Đặc biệt quan tâm nhóm yếu thế: Quan tâm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, phụ nữ, người khuyết tật, người cao tuổi và người dân tộc thiểu số; bảo đảm bình đẳng giới trong tổ chức hòa giải.

3. Quyền lợi và trách nhiệm của Hòa giải viên

Người làm hòa giải viên phải là công dân Việt Nam, cư trú tại địa phương, có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín và am hiểu pháp luật.

Hòa giải viên có các quyền lợi như:

Được hưởng thù lao theo vụ, việc.

Được bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng hòa giải.

Được hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Đặc biệt, được yêu cầu Công an cấp xã, UBND cấp xã bảo đảm an ninh trật tự nếu nhận thấy vụ việc có nguy cơ bạo lực, ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe.

Tuy nhiên, hòa giải viên cũng phải tuân thủ nghĩa vụ từ chối hòa giải nếu bản thân có quyền lợi liên quan để đảm bảo tính công bằng.

4. Sự linh hoạt trong phương thức hòa giải

Luật năm 2026 mang tính đột phá khi quy định: Hòa giải không chỉ được tiến hành trực tiếp mà còn có thể thực hiện trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức. Quy định này giúp hoạt động hòa giải trở nên linh hoạt, thích ứng với thời đại công nghệ số.

Ngoài ra, đối với người khuyết tật nghe/nói, đồng bào dân tộc thiểu số, Luật quy định rõ trách nhiệm hỗ trợ phiên dịch, ngôn ngữ ký hiệu để họ được tham gia đầy đủ vào quá trình hòa giải.

5. Công nhận kết quả hòa giải thành

Khi hòa giải thành công, kết quả có thể được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể (kể cả thông điệp dữ liệu điện tử). Các bên có trách nhiệm tự nguyện thực hiện thỏa thuận. Trong trường hợp cần thiết, một hoặc các bên có quyền yêu cầu Tòa án nhân dân có thẩm quyền công nhận kết quả hòa giải thành để đảm bảo tính thi hành pháp lý.

Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 thực sự là một khung pháp lý nhân văn, góp phần quan trọng trong việc "hàn gắn những rạn nứt nhỏ" ngay từ gốc rễ, giữ vững bình yên và tình làng nghĩa xóm tại khu dân cư. Cấp ủy, chính quyền xã Tiên Hoa kêu gọi toàn thể Nhân dân cùng tìm hiểu, tôn trọng và phát huy hiệu quả của công tác hòa giải, xây dựng cộng đồng Tiên Hoa ngày càng văn minh, hòa thuận và hạnh phúc.